#caption
Workshop Nationale Jeugdraad door Luce van Kempen en Jahkini Bisselin
#caption
Willemien Koning Vrouwenvertegenwoordiger 2018


Rijk

Beatrix de Rijk, eerste vrouwelijke vliegenier
Soerabaja, 24 juli 1883 - Den Haag, 18 januari 1958
Op 24 juli1883 komt Beatrix de Rijk ter wereld in Soerabaja, Nederlands-Indië. Als dochter binnen de toplaag van deze kolonie, groeit zij er op met de mogelijkheid vele talenten te ontplooien. Beatrix leert paardrijden, tennis spelen, auto rijden en ziet er goed uit. Rond haar twintigste vertrekt zij naar de wereldstad Parijs.
Daar vindt ze een passende betaalde baan die tot de verbeelding spreekt: mannequin van een beroemd modehuis. Om het geld hoeft zij niet te werken.
De Rijk beoefent de ballonvaart en krijgt ook de smaak van het vliegen te pakken. Zij vestigt zich in het Noord Franse plaatsje Bétheny (Département Marne) en neemt vlieglessen bij Marcel Hanriot. Met resultaat: de Franse Aëroclub overhandigt haar op 6 oktober 1911 brevet nummer 652. Beatrix de Rijk koopt een eendekker van het type Depardussin 1910 om vliegdemonstraties te geven in tal van landen.
Oostenrijk-Hongarije verklaart Servië de oorlog op 28 juli 1914 en met de oorlogsverklaring van Duitsland aan Rusland begint de Eerste Wereldoorlog. De Nederlandse regering verklaart zich neutraal. Teneinde die status te handhaven, volgt spoedig algehele mobilisatie van de dienstplichtige militairen.
Beatrix woont dan nog in Frankrijk en biedt haar diensten aan: zij wil aan de strijd deelnemen als onderdeel van de Franse of de Nederlandse luchtmacht, met vliegtuig en al. Er wordt geen gebruik van gemaakt. Haar oude leermeester Hanriot memoreerde: “Ik heb aan haar een zeer goede leerlinge gehad. Ze maakte op mij een resolutere indruk dan vele van mijn mannelijke leerlingen en had de technische kanten van het vak al vrij spoedig door.”
Na deze ervaring heeft Beatrix de Rijk niet meer gevlogen. Zij is tijdens de Eerste Wereldoorlog getrouwd en vertrok met haar man naar Nederlands-Indië.
Daar was overigens, na wat scepsis al vóór de oorlog, op 30 mei 1914, de 'Proefvliegafdeeling' tot stand gekomen. Reeds tijdens de mobilisatie zijn vrouwen ingezet om het potentieel van de luchttroepen te versterken.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog verdween haar man spoorloos en is hun enige zoon gesneuveld. Beatrix de Rijk keerde terug naar Nederland, waar zij nog wel de oprichting mocht meemaken van een luchtmachtonderdeel voor vrouwen. Vanaf 1 november 1951 is de Luchtmacht Vrouwenafdeling (LUVA ) een feit. In 1953 wordt de luchtmacht een zelfstandig krijgsmachtonderdeel en verwerft het predikaat 'koninklijk'.
De overige structuurwijzigingen en het stapsgewijs verbeteren van de positie van vrouwen binnen het leger vonden plaats na het overlijden van pionierster Beatrix de Rijk. Zij stierf op 18 januari 1958 te Den Haag. Een nieuwsbericht in dagblad Het Vaderland maakt melding van haar slechte financiële situatie de laatste jaren.

door Anna van Marrewijk, VVAO, Delft.

Bronnen: nl.wikipedia.org; www.fv-wbd.nl >> artikelen >> luchtvaart in nederland (1); Aviateurs van het eerste uur, Wim Schoenmakers en Thijs Postma op www.dbnl.org.


Uitgebreid zoeken