#caption
Een project over de verdeling van zorg en werk na decentralisaties
#caption
Een project over de verdeling van zorg en werk na decentralisaties


Kabinet betrekt resultaten NVR expertmeeting bij Arbeid en Zorg Top maart 2016

De Nederlandse Vrouwen Raad heeft het rapport met de resultaten van de expertmeeting ‘Gendersensitief beleid bij gemeenten’ die  in samenwerking met Atria, Mezzo en Movisie werd georganiseerd, op 20 oktober 2015 aangeboden aan minister Bussemaker van OCW. De resultaten zullen worden betrokken bij de ‘Arbeid en Zorg’-top die het kabinet voorbereidt voor maart 2016. Dat is opgenomen in de begroting van OCW, bevestigd in een brief van de staatssecretaris van VWS aan de Tweede Kamer en in het onlangs gehouden AO Arbeid en Zorg toegezegd door de minister van SZW.

Vertegenwoordigers van gemeenten, rijksoverheid, maatschappelijke organisaties, zorgorganisaties en vrouwenorganisaties deelden tijdens de expertmeeting hun kennis en bedachten wat kan helpen om (mantel-)zorgtaken meer gelijkelijk over mannen en vrouwen te verdelen. Tijdens de bijeenkomst brachten Jantine Kriens (VNG), Eelco Wierda (Atria), Dorly Deeg (VUmc) en Liesbeth Hoogendijk (Mezzo) hun visie over. Voorafgaand aan de expertmeeting verzameldendiverse wetenschappers werkzaam bij Sociaal en Cultureel Planbureau, Vrije Universiteit, Hogeschool van Amsterdam en Movisie recent onderzoek in een position paper.

Alle resultaten zijn gebundeld in het eindrapport dat nu is aangeboden aan minister Bussemaker (OCW), die ook de expertmeeting bijwoonde.
Zo maar een paar concrete resultaten van de expertmeeting: Plan keukentafelgesprekken op momenten dat  werkende mantelzorgers m/v gemakkelijk aanwezig kunnen zijn. Vergroot de kennis van Wmo-consulenten over traditionele rolpatronen. Ondersteun vrouwelijke en mannelijke mantelzorgers in het overzien van de omvang en intensiteit van de mantelzorg zodat ze weloverwogen keuzes maken in de verdeling van zorg en werk. Zorg voor bijscholing van vrouwen die hun MBO-baan in de zorg verliezen en willen bijscholen naar HBO-niveau.  

Verhouding zorgvragers en zorgbieders uit het lood
De deelnemers aan de expertmeeting benoemden ook risico’s. Bijvoorbeeld dat het zorgpotentieel afneemt: het aantal mensen tussen 65 en 79 jaar en de groep 80+ers neemt toe, terwijl de groep tussen 45 en 64 jaar kleiner wordt. Het aantal mensen dat - gezond en wel - in staat is te zorgen voor de hulpbehoevende oudste categorie 80+ers, neemt dus sterk af. Het lijkt erop dat de verhouding tussen ‘zorgvragers’ en ‘zorgbieders’ uit het lood raakt, juist op het moment dat het aanbod aan formele thuiszorg is teruggebracht.

Scheve m/v-verdeling in mantelzorg nog schever
Verder werd gewezen op het banenverlies in de zorg dat vooral vrouwen treft, omdat zij oververtegenwoordigd zijn in deze sector. Samen met het extra beroep op informele zorg, heeft dit een negatieve invloed op de arbeidsparticipatie en de economische zelfstandigheid van vrouwen. Daardoor kan de bestaande scheve m/v-verdeling in de mantelzorg nog schever trekken.

Pakt beleid anders uit voor vrouwen en mannen?
Aanleiding voor de expertmeeting was de inwerkingtreding op 1 januari 2015 van het lokale beleid na de decentralisaties van Wmo, Participatiewet en Jeugdwet naar het gemeentelijk sociaal domein. Vanaf dat moment wordt voor ondersteuning aan ouderen, mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking of een psychische stoornis, en voor kinderen in de knel, in eerste instantie een beroep gedaan op de sociale omgeving: familie, buren en vrienden. Pas daarna wordt bekeken wat in aanvulling daarop nodig is. Daardoor neemt de vraag naar informele zorg toe: mantelzorg, vrijwilligerswerk en burenhulp. De bezuinigingen waarmee de decentralisaties gepaard gaan, zetten de banen bij formele zorgorganisaties onder druk. Dat treft voornamelijk vrouwen in deeltijdbanen omdat die in de zorg oververtegenwoordigd zijn. Zij worden door gemeenten graag ontvangen als vrijwilliger voor de begeleiding van ouderen en jongeren. Daarnaast worden mensen die nu afhankelijk zijn van een uitkering verder gestimuleerd tot werk, eventueel in de vorm van te leveren informele zorg. Voor veel Nederlanders verandert dan ook de verhouding tussen zorg en werk. De vraag is of het nieuwe beleid voor vrouwen anders en minder gunstig uitpakt dan voor mannen.
In het eindrapport wordt geadviseerd de diverse effecten van het nieuwe beleid in samenwerking met kenniscentra en betrokken organisaties en doelgroepen zorgvuldig te onderzoeken en te monitoren. 

De expertmeeting maakt deel uit van het project Zorg M/V van de Nederlandse Vrouwen Raad en werd mogelijk gemaakt door subsidie van het ministerie van OCW, mede namens de ministeries van SZW en VWS.

Eindrapport met bijlagen >>
Eindrapport zonder bijlagen >>

Bijlagen omvatten:
- position paper,
- inleidingen tijdens de expertmeeting van Dorly Deeg (VUmc), Eelco Wierda (Atria) en Liesbeth Hoogendijk (Mezzo),
- verslag van de expertmeting,
- berichtgeving in Trouw over mantelzorg.

Zie ook verdere informatie over het project Zorg M/V.


Uitgebreid zoeken