De rubriek Persoonlijk Duurzaam is een serie columns over concrete mogelijkheden om als individu duurzaam te zijn. Er is aandacht voor duurzame energie, duurzaam waterbeheer, duurzame cadeaus, etc. De schrijvers kiezen zelf een onderwerp dat hen raakt en waarmee zij duidelijk willen maken dat een bijdrage aan een duurzame invulling niet ver weg staat. De rubriek is een initiatief van de Commissie Duurzame Ontwikkeling van de NVR.

door Krista Jansen

Deze winter gebruikte ik om, na een hopeloze regenachtige zomerperiode in juli en augustus, de zon op te zoeken. Ik besloot twee weken naar Bali en Lombok te gaan. Een beslissing die ik niet zonder slag of stoot nam, omdat mijn geweten bij dat besluit opspeelde. 

Duurzame Ontwikkeling. Staat twee weken Indonesië in verhouding tot de hoeveelheid CO2-uitstoot van het vliegtuig waarmee ik reis? Ik kan natuurlijk ook de trein naar Berlijn pakken. De vliegtuigmaatschappij bood me aan om klimaat neutraal te reizen, een bedrieglijke sisser voor je geweten. Ik sloot mijn ogen en vertrok naar Indonesië.

Bali was natuurlijk fantastisch. Toerisme heeft Bali in vrij korte tijd economische voorspoed gebracht. Van een derde wereld land klimmen ze voorzichtig op naar de tweede wereld. De wegen zijn goed, brommertjes rijden af en aan, fantastische inventieve irrigatiesystemen zijn aangelegd en onderwijs is goed met Engels als verplichte vreemde taal. Lombok echter is -hoe prachtig het ook is- nauwelijks ontwikkeld en de hutjes zijn van bamboe. De wegen veranderen in een onbegaanbare modderstroom zodra de regen zich weer aandient. In Lombok werd ik opnieuw geconfronteerd met het belang van Duurzame Ontwikkeling. Ditmaal niet vanwege het milieu, maar vanwege het belang van duurzaam toerisme en vooral het belang van duurzame economische ontwikkeling.

De dorpen op Lombok hebben alle een verschillend ambacht als hoofdactiviteit, variërend van pottenbakken tot weverij. Door ruilhandel voorzien ze zichzelf van manden en kleden. Vol enthousiasme word je onthaald door de lokale bevolking die met alle liefde hun ambachten toont. Al gauw bleek me dat sinds kort deze dorpen via de koperasi een contract hebben afgesloten met de Fair Trade organisatie. Zo verzekeren ze zichzelf van mogelijkheden van eerlijke handel buiten Lombok en hebben wij weer een extra leverancier van bamboemanden om op verjaardagen cadeau te doen.

In Lombok trof ik ook een Amerikaanse dame die uit goede wil een schooltje had gesticht voor de allerarmsten, gefinancierd met privaat geld. Een prachtig initiatief waarvoor ik mijn bewondering uitsprak. Maar tegelijkertijd vroeg ik me in stilte af: wanneer westerse particulieren blijven zorgen voor de allerarmsten wanneer zal de overheid dan haar verantwoordelijkheid nemen en zelf scholen stichten? Indonesië heeft een goed functionerend regeringsapparaat dat in principe in staat zou moeten zijn om haar bevolking in de basisvoorzieningen, zoals infrastructuur en onderwijs, te voorzien.

Fair Trade, een fantastisch initiatief, maar is dat nu werkelijk bedoeld voor een land als Indonesië? Wanneer  individuen en organisaties van buiten de puinhopen blijven ruimen, waarom zal de regering dan uit haar pluche zetel komen en zelf de handen uit de mouwen steken?

Duurzame investeringen door de overheid zelf vormen een sleutelrol in de ontwikkeling van een land. Lombok is zelfvoorzienend in voedsel, maar heeft nog steeds alle hulp van buiten nodig om zaken als onderwijs en infrastructuur op orde te krijgen. De overheid is wel degelijk goed georganiseerd, maar laakt alle verantwoordelijkheid. Ambtenaren wonend in prachtige huizen, in schril contrast met de armoedige bebouwing in de dorpen. De overheid heeft het geld en de kennis, maar helaas vormt corruptie een grote bedreiging voor ontwikkeling in Indonesië. De overheid onderneemt niets. De overheid neemt alleen maar.

Het is een vreselijk moeilijk dilemma. Hulp van buiten – private of publieke hulp- is zeker nodig en gewenst wanneer een overheid zelf niet de middelen en capaciteit heeft om voor haar burgers te zorgen. Maar moet je ook investeren in een land wanneer de overheid zelf te corrupt is om dat te doen? Houd je dan niet een regime in stand? Je draagt dan bij aan het behoud van corrupte gewoontes en je houdt een regering in het zadel, in hun Koninklijke zadel – zoals de paleizen van de president je doen geloven.

Misschien was ik een goed mens geweest als ik naar mijn geweten had geluisterd en geen milieuvervuilende reis naar Indonesië had gemaakt. Maar de reis maakte me juist bewust van de noodzaak van duurzame economische ontwikkeling. Maakte me bewust van de desastreusheid van een corrupte regering en motiveert bovenal nog meer om de strijd voor een duurzame samenleving in ons land en in de gehele wereld door te zetten. De volgende keer ga ik zeker weer!

Krista Jansen,
Commissie Duurzame Ontwikkeling

Naam *
Voornaam *
Organisatie
E-mailadres*
Uw bijdrage*
	Typ hier ter controle de karakters in de afbeelding hiernaast over: *